Quantcast
Guraso.eus

Liburu proposamena: Jakes eta herio

Heriotza. Nola landu gaia haurrekin? nola hitz egin naturaltasunez heriotzaren inguruan? nola askatu barruko korapiloak? pertsona moduan, guraso moduan, askatzailea ere izan daiteke. Heriotzari aurrez aurre begiratu, eta haurraren inozentzia baliatuz heriotzaz hitz egin. Guraso.eus egitasmoan albiste eta artikulu ezberdinak argitaratu izan ditugu gai honen inguruan.

Eider Otxoa: “Zoritxarrez heriotzak tabu izaten jarraitzen du gure gizartean”

Naroa Martinez: “Gertukoekin heriotzari buruz hitz egin dezaketela baldin badakite samurragoa egingo diegu bidea”

Koldo Gilsanz: Heriotza ulertzeko prozesua

Heriotzaren errealitatea haurren bizitzan

Gaurko honetan “Jakes eta herio” izeneko albun ilustratua aurkeztu nahi dizuegu, honetarako Imanol Mercerok Berrian argitaratutako kritika erabiliko dugu.

Ahozko tradizioko harribitxi hau iritsi zaigu, album ilustratu formarekin Istorioa sinplea da. Arin doa boz gorako irakurketa, eta amaierak hausnarketa eragiten du, ezinbestean: ama hilzorian duela, badoa Jakes buelta bat ematera, eta Heriorekin topo egiten du. Norengana doan ulerturik, mutiko bizkorrak Herio botila batean harrapatzen du, eta ama salbatzen. Haatik, hurrengo egunak ez dira uste bezalakoak. Heriorik gabe, ez dago zer janik, gosea zabaltzen da, eta egoera jasanezin bihurtzen. Ama bere semeak zer egin duen akordatuko da, eta Herio askatzeko erregutzen dio. Bitartean, ilustrazioak tonua ezartzeko lana hartuko du, irakurlea gaian egokiro jartzeko ahalmena duena, surrealismora hurbilduta, estetika deseroso batekin. Ingalaterrako tradiziotik ekarritako ipuin honen aldaki euskalduna Patxi Errementaria (El-kar, 1998) dugu, nahiz eta hausnarbide desberdinak hartzen dituzten.

Era berean, Juan Kruz Igerabidek Gauez zoo batean narrazioan (Berrargitalpena. Grigor eta erlea, Alaberdania, 2018) idatzizko bertsio bat eman zuen, Herio otso bat zelarik, eta iskin egiten zebilena Grigor haurra. Atzerriko sortzaileen artean aipamen berezia merezi dute, nire ustez, Jurg Schubigerrek idatzi eta Rotraut Susanne Bernerrek ilustratutako Als der Tod zu unskam albumak (Heriotza gureetxera iritsi zenean), eta Wolf El-bruchek idatzi eta ilustratutako Ente, Tod und Tulpe (Ahatea, he-riotza eta tulipana) liburuxkak. Bi harribitxi hauetan kontua ez da ihes egitea, baizik eta Herio ezagutu eta onartzea, Bowleyk eskainitako bertsioaren antzera. Baina bueltatu gaitezen Jakes eta Herio albumera. Halako lanbatek ez du kasualitaterik onartzen. Atzean bikaintasuna darien sortzaileak egon behar dute. Bibliografia arakatzean, euskaraz lan bana gehiago besterik ez di-tuztela ikusten da: Ameliak txa-kur bat nahi du (Bowley, A. Neves, Pamiela-Kalandraka, 2008) eta Pinto oilarraren ezteiak (J. A.Belmontes, Pudalov, Txalaparta OQO, 2011). Bata zein bestea arrakasta handikoak haurrekin egiten diren kontaketa saioetan. Pudaloven lanak gaztelaniaz aletxo batzuk gehiago dira, ez asko. Denak estetika surrealista abstraktukoak bere horretan. Tim Bowleyri dagokionez, ez da lehen aldia ipuin hau argitara-tzen duena, Semillas alviento /Seeds on the wind (EdRaices, 2001) ipuin bilduma elebidunean jada eskaini baitzuen, bai eta bertsio libreago eta oso interesgarri bat Historias de ninguna parte /Tales from nowhere (Palabras del Candil, 2008) bilduman ere: Encuentro con la muer-te/ Meeting death. Baten bat harrituko da argitalpen elebidunak egiteko Bowleyren joerarekin, baina honek erebadu azalpena. Tim Bowleyk bizitzako azken hiru hamarkadak penintsulan pasatu zituen, urte gehienak ipuin kontaketa elebidunak egiten, Casilda Regueirorekin lehenik; Charo Pitarekin ondoren, kasik hil zen arte, 2017ko ekainean.

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude