Quantcast
Guraso.eus

Eztarriko mina

Eztarriko mina (medikuen hitzetan faringoamigdalitisa) oso kexa usua da pediatriako kontsultetan, baina tratamendu moduan oso gutxitan erabili behar dira antibiotikoak, eta beti medikuak agintzen baditu bakarrik.

Zer da eztarriko mina?

Eztarria ahoaren atzeko aldean dagoen zona da, hortz-haginen jarraian ikusten diren toles moduko batzuen atzean kokatua dagoena hain zuzen ere, eta teknikoki faringea esaten zaio. Alde batera eta bestera agertzen diren tontor edo zutaabe haragitsuak amigdalak dira. Eztarriko mina faringearen, amigdalen edo bi egitura horien alterazioek sortua izan daiteke. Minak, noski, intentsitate-maila diferenteak izan ditzake, bat-batean agertu edota irensterakoan soilik nabaritu.

Zein da arrazoi nagusia?

Eztarriko mina birusek edo bakterioek eragindako infekzioen ondorioz agertzen da normalean. Infekzioak aipatutako zona osoari erasaten badio faringoamigdalitisa esaten zaio –horixe izaten da kasurik usuena–, baina amigdalak soilik ukitzen direnean, ordea, amigdalitisa izenarekin ezagutzen da.

Birusek eragindako infekzioak izaten dira kausarik usuenak, ume txikietan batez ere. Eta bestelako arnas sintomekin batera (errinitisa edo sudurreko jarioa, eztula eta konjuntibitisa, nagusienak aipatzearren) agertu ohi dira kasurik gehienetan

Bakterioek eragindako infekzioen artean, estreptokokoa da germen erantzulea ia kasu guztietan. Infekzio bakterianoak 3-4 urtetik gorako haurretan gertatzen dira batik bat, ez dute katarro-sintomarik izaten eta irensterakoan mina sentitzea izan ohi da sintoma nagusia.

Beste arrazoi batzuk ere badira: umeak gorputz arrotzen bat edukitzea eztarrian (arrain-arantzaren bat irentsi duelako, esate baterako) edota arkatz, boligrafo edo makila batekin kolperen bat hartu izana (umeak ahaztuta eduki dezake, edo berak dakien arrazoiengatik ez digu horren berri eman nahi).

Zeintzuk dira faringoamigdalitisaren sintomak?

Eztarriko minak irensteko zailtasuna sor dezake, eta batzuetan baita listua edo adurra jariatzea ere, minaren eraginez.

Umeak sukarra eduki dezake, eta batzuetan tripako minaz ere kexatzen da. Ez da harritzekoa gaizki sentitu eta gorakoak izatea; kasu gutxiagotan, beherakoak ere izan ditzake.

Zuzenean faringea aztertuz gero, eztarria eta amigdalak gorrituak daudela ikusi ahal izango dugu, eta zenbait kasutan zorne-puntu edo plaka modukoak ikusiko ditugu amigadaletan. Zornea berdin-berdin ager daiteke infekzioa birus batek zein bakterio batek sortua izan, horrek ez digu diagnostiko diferentziala egiten lagunduko.

Umearen lepoa ukitzen badugu, koxkorrak (gongoilak) nabari daitezke alboko aldeetan edo baita kokospean ere; koxkor horiek mingarriak izaten dira batzuetan, ukitze hutsarekin.

Kasuren batean edo bestean faringoamigdalitisarekin batera erupzio orokor bat agertzen da azalean, gorputz osoan sakabanatua. Erupzio hori usuagoa da estreptokokoak eragindako infekzioan, eta baita mononukleosiaren birusak eragindakoan ere. Dena den, erupzioa onbera izaten da, eta egun batzuen buruan agertu bezala berez desagertzen da.

Noiz joan behar da medikuarenera?

Sukarraren eta minaren intentsitateari, eta sintomen iraupenari erreparatu behar zaie batez ere. Sukarra 39 ºC-tik gorakoa eta eztarriko mina gogorra bada, edo erupzioa gorputz osoan zabaldu bada, komeni da pediatrari hots egitea. Infekzioak, birikoak bezala baita estreptokokoak sortutakoak ere, 2-4 eguneko epean sendatzen dira normalean, bestelako zainketa edo neurri berezirik gabe, baina denbora hori pasata sintomek hor jarraitzen badute, merezi du pediatrari kontsulta egitea, berak diagnostikoa egin eta tratamendu egokia agindu dezan.

Ze konplikazio ager daitezke?

Konplikazioak oso arraroak dira gaur egun. Denetan larriena sukar erreumatikoa da, faringoamigdalitisa estreptokokoak eragiten duenean. Horregatik, sukar erreumatikoaren aurrekari familiarrak edo pertsonalak baldin badaude, beti baztertu behar da konplikazio horren arriskua. Infekzioa bakterio batek eragina denean, kontuan hartu beharreko beste konplikazio bat amigdalaren abzesua da: kasu horietan eztarriko eta lepoko min handia izaten du umeak, tortikolisa, sukar altua eta osasun-egoera kaxkarra.

Nola aurre hartu gaitzari?

Prebentzioa oso zaila da, are zailagoa haurtxoen eta umeen kasuan, kutsapena arnas bidetik gertatzen baita, eztula edo musuak direla medio, edo elkarrengandik hurbil daudela egindako arnasaldiengatik. Infekzioa eskuen bidez ere transmiti daiteke, infektatua dagoen beste pertsona batek kutsatutako objekturen bat ukitu ondoren. Eta aipatutako transmisio edo kutsapen bide horiek guztiak oso usuak dira umeen artean, saihestezinak ia. Horregatik, eskuak maiz garbitzea oso garrantzitsua da arnas infekzio guztien prebentzioan.

Eta tratamendua zer?

Infekzio birikoek ez daukate tratamendu espezifikorik; horregatik sukarra zaintzeaz gain, analgesikoak bakarrik ematen dira eztarriko mina tratatzeko, kasurik gehienetan mina saihestea osa zaila den arren.

Baina kausa sortzailea estreptokokoa dela jakinez gero, edo horren susmoa edukiz gero, tratamendu espezifikoa aginduko du medikuak: penizilina, hain zuzen ere, ahotik ematen dena. Antibiotikoarekiko intolerantzia-kasuetan, gorakoak agertzen direnean adibidez, penizilina atzeratuaren injekzioak erabil daitezke, medikuak adierazitako dosiak eta maiztasun-tarteak errespetatuz betiere.

Gaixotasunak irauten duen egunetan, umeak elikagai bigunak, likido samarrak hartzea gomendatzen da, tenperatura epelean beti. Eta umeak jaki solidoak gaizki irensten baditu, kaloria ugariko likidoak emango zaizkio, esnea edo irabiatuak esate baterako.

Jabier Agirre

Jabier Agirre Lasarte naiz, Donostian jaio nintzen 1952ko martxoaren 6an eta betidanik bertan bizi naiz. 3 urterekin eraman ninduten andereño Karmele Esnalen ikastolara, 8 urte bete arte, ondoren Santo Tomas Lizeoan egin nituen unibertsitateko aurreko ikasketak (batxilergoa, lehen mailakoa eta maila gorenekoa, eta Preuniversitario izeneko urtea; beste sei lagunekin batera guk osatu genuen 1969an Lizeotik irtendako aurreneko promozioa). Jarraian Medikuntzako ikasketak etorri ziren Bilbon, gorabehera ugariko urteak (Burgosko prozesua tarteko), baina urte ederrak hala ere, lagun giro bikainean egindakoak. Eta utre haien oroigarri, orduko ikaskide lagun talde harekin bizpahiru bazkari eta sagardotegi egiten jarraitzen dugu azken hogeitaka urteotan, bakar bat ere galdu gabe. Berehala sortu zitzaidan lanean hasteko aukera, Antiguoko anbulatorioan aurrena, oheburuko mediku bezala, baina horrekin batera eta gure osaba pediatra zela aprobetxatuz, hari laguntzen hasi nintzen, berak etxean zuen kontsultan. Eta horrelaxe egin nituen urte mordoska bat, apurka-apurka euskara medikuntzaren lekua hartu eta nire lan-ordu gehienak betetzera iritsi bazen ere. Izan ere, urte batzuk lehenago (1977an) sortu zen Unibertsitate Zerbitzuetako Euskal Erakundetik, UZEItik deitu zidaten, ea Medikuntzako hiztegi bat lantzeko hasitako lanean parte hartuko nuen galdezka. Eta hasieran ordu batzuetako zuzenketa-lana besterik ez zena, arduraldi osoko lana bilakatu zen urteen poderioz. Eta horrela, hainbat hiztegi osatu ditugu urte hauetan: Liseriketa hiztegia (gerora Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuak hitz hori ukatu eta Digestio mailegua hobetsi bazuen ere), Arnas aparatua, Pediatria, Kardiologia, Ginekologia, Gaixotasunen hiztegia, Otorrinolaringologia (ORL), Desgaitasunen hiztegia, edo Onkologia, jadanik argitaratutakoak bakarrik aipatzeko. Baina aurrekoekin batera, dibulgazio lana ere aipatu nahi nuk. Betidanik izan naiz “saltsero” samarra, eta ezetz esatea kosta egin zait beti. Beraz, ez da harritzekoa urte haietan sortu ziren euskal komunikabideetatik deika hasi zirenean, ea osasunari buruzko lanak euskaraz egingo nituen eskatuz, gustu handiz esan niela baietz. Eta horrela hasi zen oraindik ere amaitu ez den lankidetzen sail luzea: Herri Irratian izan nuen hasierako “bataioa” (Joseba Jauregi eta Alberto Iturbe lagunekin batera, irratiko Txaro Arteaga, Julian Beloki eta Iñaki Zubizarretak gauerdia baino pixkatxo bat lehenago egiten zizkiguten galderei zuzenean erantzunez, hura ausardia gurea!), eta atzetik etorri ziren Euskadi Irratia, ETB, Egin, Argia, Elhuyar, Emakunde, Egunkaria, HABE, Habe-Osatuz, Berria edo Txatxilipurdi bezalakoak, baina beti osasunaren inguruko gaiak jorratzeko, kasuaren eta bezeroaren arabera nire jarduna egokituz, edo horretan saiatuz. Esan dizuet lehen ere ezetz esaten ez dakidala!

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude

Gune honek Akismet erabiltzen du zaborra murrizteko. Ikusi nola prozesatzen diren zure erantzunen datuak.

loading