Quantcast
Guraso.eus

Digestio-etendura, mitoa ala errealitatea?

 

Denbora jakin bat (2 edo 3 ordu) itxaron behar al da bazkal ostean bainatu aurretik? Gurasoei betiko zalantzak argitzen laguntzeko!!!

Zuei, gurasoei, galderatxo bat egin nahi nizueke, eta jaso dezala eskua bere ume-garaian, bazkaldu ostean horrelako konturik sekula entzun ez duenak: «Ez, ez daukazue bainatzerik digestioa egin artean!». Eta debeku hori izugarria da adin horretan, umeak ez baitu inolako siesta-gogorik; aitzitik, uretara murgiltzeko amorratzen dagoelako.

Urte luzetan, aitona-amona eta gurasoek “irizpide medikoak” aipatu izan dituzte, bakoitzak bere sasi-arrazoiak erabiliz, gaia erabateko ukazioarekin kitatzeko. Eta oraindik ere, debeku horrek indarrean jarraitzen du gaur egun familia askoren baitan. Horregatik, uda garaia iritsi bezain pronto galdera edo zalantza bera etortzen zaigu burura behin eta berriz: egia ote da digestio-etenaren kontu hori? Zer ote da, mito hutsa edo errealitatea?

Adituak argi eta garbi mintzatu dira: kontrakorik ezean, eta arreta-neurri batzuk hartuz gero, ez dago inolako arazorik ezta arriskurik ere bazkaldu ostean hondartzan edo igerilekuan bainatzeko. Baí, bazkaldu ostean bainatzea libre da umeentzat. Izan ere, gure umeak bi orduz eguzkipean edukitzen baditugu bazkalostean bainatu gabe, oso litekeena da behin epe hori amaitu eta uretara zalapartaka sartzea, eta hidrokuzio bat jasatea. Zein da, beraz, lerro hauetan eman nahi nizueken gomendioa? Zuhurtziaz jokatzea, neurriz jatea eta uretan poliki sartzea, gorputza uraren tenperaturara pixkanaka egokituz joan dadin.

Gomendioak

 

Dena den, kontuz ibili beharra dago bazkaldu ondoren uretara sartzeko. Horregatik, ez da harritzekoa guraso askok bere seme-alabei bainua baimentzeko duten erreparoa edo beldurra. Izan ere, ur hotzean bat-batean sartzeak (edo igerilekura jauzi egin eta uretan murgiltzeak) tentsio arterialaren jaitsiera azkarra ekar dezake, eta horren ondorioz zorabioak, ondoeza orokorra, goragaleak, ahuldadea eta baita konorte-galera ere sor daitezke, umea azken finean itotzeko arriskuarekin. Kasu oso muturrekoetan, bihotz-biriketako geldialdi bat izatea ere gerta daiteke. Azken gertaera horri urperatzeagatiko sindromea edo hidrokuzioa esaten zaio medikuntza klasikoan.

Baina kontuz! Gauzak argitze aldera, koadro kliniko hori dakarren azkeneko arrazoia zirkulazio-kontu bat da, eta ez digestioaren arazo bat. Bestela esanda, sintoma horiek guztiak agertzen badira ez da izango nahitaez pixka bat lehenago bazkaltzeagatik, aurrez otordu pisua eta ugaria egiteak bere eragina eduki dezakeen arren. Hidrokuzioa sinkope moduko koadro bat da, denbora luzean eguzkia hartzen egon ondoren, ariketa fisiko gogorra egin ondoren edo baita psikofarmako batzuk hartu ondoren ere bat-batean uretan (batez ere ura hotza badago) sartzeagatik gerta daitekeena. Ez da digestio-kontua, zirkulazioa-arazoa baizik.

Uretan bat-batean ez murgiltzea da hidrokuzioari aurre egiteko neurririk eraginkorrena, uretan poliki-poliki sartzea baizik, pixkanaka oinak, eskumuturrak eta lepoaren atzealdea bustiz, eta horrekin batera aurrez eguzkipean egindako denboraldi luzeak saihestea (ura zenbat eta hotzago egon, eta zure gorputza zenbat eta beroago egon, orduan eta handiagoa izango baita era horretako erreakzio bat izateko arriskua).

Eta hidrokuzio bat gertatuz gero, nola jokatu? Adituek diotenez, istripua izan duena uretatik berehala ateratzea da eman beharreko aurreneko pausoa eta, kasu larrietan, emergentziako zerbitzuei abisatzea. Pazienteak kordea galdu bai baina oraindik arnasa hartzen baldin badu, saiheska etzanaraziko dugu. Geldialdi kardiorrespiratorioaren kasuan, bihotz-biriketako berpizte-maniobrei ekin behar zaie, emergentziako zerbitzuak iritsi bitartean.

Jabier Agirre

Jabier Agirre Lasarte naiz, Donostian jaio nintzen 1952ko martxoaren 6an eta betidanik bertan bizi naiz. 3 urterekin eraman ninduten andereño Karmele Esnalen ikastolara, 8 urte bete arte, ondoren Santo Tomas Lizeoan egin nituen unibertsitateko aurreko ikasketak (batxilergoa, lehen mailakoa eta maila gorenekoa, eta Preuniversitario izeneko urtea; beste sei lagunekin batera guk osatu genuen 1969an Lizeotik irtendako aurreneko promozioa). Jarraian Medikuntzako ikasketak etorri ziren Bilbon, gorabehera ugariko urteak (Burgosko prozesua tarteko), baina urte ederrak hala ere, lagun giro bikainean egindakoak. Eta utre haien oroigarri, orduko ikaskide lagun talde harekin bizpahiru bazkari eta sagardotegi egiten jarraitzen dugu azken hogeitaka urteotan, bakar bat ere galdu gabe. Berehala sortu zitzaidan lanean hasteko aukera, Antiguoko anbulatorioan aurrena, oheburuko mediku bezala, baina horrekin batera eta gure osaba pediatra zela aprobetxatuz, hari laguntzen hasi nintzen, berak etxean zuen kontsultan. Eta horrelaxe egin nituen urte mordoska bat, apurka-apurka euskara medikuntzaren lekua hartu eta nire lan-ordu gehienak betetzera iritsi bazen ere. Izan ere, urte batzuk lehenago (1977an) sortu zen Unibertsitate Zerbitzuetako Euskal Erakundetik, UZEItik deitu zidaten, ea Medikuntzako hiztegi bat lantzeko hasitako lanean parte hartuko nuen galdezka. Eta hasieran ordu batzuetako zuzenketa-lana besterik ez zena, arduraldi osoko lana bilakatu zen urteen poderioz. Eta horrela, hainbat hiztegi osatu ditugu urte hauetan: Liseriketa hiztegia (gerora Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuak hitz hori ukatu eta Digestio mailegua hobetsi bazuen ere), Arnas aparatua, Pediatria, Kardiologia, Ginekologia, Gaixotasunen hiztegia, Otorrinolaringologia (ORL), Desgaitasunen hiztegia, edo Onkologia, jadanik argitaratutakoak bakarrik aipatzeko. Baina aurrekoekin batera, dibulgazio lana ere aipatu nahi nuk. Betidanik izan naiz “saltsero” samarra, eta ezetz esatea kosta egin zait beti. Beraz, ez da harritzekoa urte haietan sortu ziren euskal komunikabideetatik deika hasi zirenean, ea osasunari buruzko lanak euskaraz egingo nituen eskatuz, gustu handiz esan niela baietz. Eta horrela hasi zen oraindik ere amaitu ez den lankidetzen sail luzea: Herri Irratian izan nuen hasierako “bataioa” (Joseba Jauregi eta Alberto Iturbe lagunekin batera, irratiko Txaro Arteaga, Julian Beloki eta Iñaki Zubizarretak gauerdia baino pixkatxo bat lehenago egiten zizkiguten galderei zuzenean erantzunez, hura ausardia gurea!), eta atzetik etorri ziren Euskadi Irratia, ETB, Egin, Argia, Elhuyar, Emakunde, Egunkaria, HABE, Habe-Osatuz, Berria edo Txatxilipurdi bezalakoak, baina beti osasunaren inguruko gaiak jorratzeko, kasuaren eta bezeroaren arabera nire jarduna egokituz, edo horretan saiatuz. Esan dizuet lehen ere ezetz esaten ez dakidala!

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude

Gune honek Akismet erabiltzen du zaborra murrizteko. Ikusi nola prozesatzen diren zure erantzunen datuak.

loading