Quantcast
Guraso.eus

Nerabezaroa

 

Nerabezaroaz jardungo dut ondorengo lerroetan baina, abiapuntu honekin: nerabezaroa nerabe baten hitzetan.

Nik neuk esango ditudanak agian, olerkiaren egileak esan nahi zuenarekin ez dator bat. Eta agian, zuri, olerkia irakurtzen zoazen heinean beste hainbat hausnarketa datozkizu gogora (nerabe zarelako, izan zarelako edo neraberen bat ala beste zure inguruan bueltaka daukazulako). Hala bada, izugarri poztuko nintzateke! Eta partekatzera gonbidatzen zaitut!

Irakurriko duzun hau beraz, ez da nerabezaroari buruzko artikulu akademiko bat. Nerabe batek nerabezaroari buruz egindako olerki batetatik abiatuz eta nire ezagutzetatik abiatuz sorturiko gogoeta txikia da.

 

NERABE GARA (Aizane Rubio Iturria)

 

Nerabe gara

zalantza eta beldur konplexuak

handiegia den munduan galduta.

Baina bizitzeko garaia da

hitzak sortzeko denbora

ametsak eta ideiak aurrera eramateko aldia.

Lagunekin batera mundua ezagutu

unibertsoaren sekretuak aurkitu

barruko ezinegonak azaleratu.

Poesia egin.

 

Nerabe gara.

Ausartak.

Poesia gara eta gure esku dago

poema honek merezi duen bukaera izatea

gu geu baikara lemazain gure bizitzan,

itsasontzi hau dagokion portura

eramango duten poetak.

Eta amaiera iristean,

harrotasunez gogoratuko ditugu

gainditutako oztopo eta beldurrak,

gainditutako antitesiak.

Pozez gogoratuko ditugu

bizi izan ditugun abenturak,

izandako metaforak.

 

Txori izan ginen

kaiolatik atera eta askatasuna dastatu genuenean.

Ipar izar izan ginen une beltzetan dizdira egin genuenean,

geure burua negarren itsasoan galdu ez genuenean,

bidaian zehar.

 

Herriz hiri eta hiriz herri gabiltza

munduko mapa gure esku ahurrean marraztuz.

Oroitzapen gisa,

gu geu protagonistak garen

baladak sortu.

Eta inspirazioa desagertzen denean,

beste abentura baten bila joateko garaia dela jakingo dugu.

egunak batuz,

bertsoak sortuz.

Eta soilik honela poema honek merezi duen amaiera

idatziko dugu,

biziko dugu.

 

Gustu eta mimo handiz egindako eta  sekulako ariketa zintzoa  egiten duen lana iruditzen zait Aizane Rubio-ren poesia hau. Bere barrenak arakatuz egindako lana dela esango nuke baina, era berean, kolektibo bat ordezkatzen duela, izate propioa daukana (hizkera propioa eta mundu ikuskera propioa) eta bizitzako etapa jakin batetan kokatzen dena (aditu eta arituek diotenaren arabera, 10 urteren bueltan hasi eta 25 urte pasatxora arte ere, luzatzen dena).

Baina, sarri entzun eta irakurri izan dut nerabezaroa fenomeno berri bat dela, 40 urte inguru duen gertakaria dela eta ordura arte, klase sozial jakin batekoek soilik bizi izan ahal zutela aro hau; familia aberatsetako seme-alabek, alegia. Gainerakoek, lana egin behar zuten, eta beharrak haurtzarotik helduarora zeramatzan. Beraz, nerabezaroa, bizitzako aro bezala ukatua izan da eta maila sozio-ekonomikoa izan da galbahea. Horrek eramaten nau pentsatzera egun ere, munduko txoko ezberdinetan nerabezaroa eta nerabe izateko eskubidea ukatzen jarraitzen dela eta intentsitate oso ezberdinetan (argi gorri bat pizten zaidan unea, ingurura begiratzen hasteko unea, eta begirada hori ez da soilik maila sozio-ekonomikoan zentratuko; kultura, arraza eta genero ikuspegian ere bai). Eta, gainera, balio propiorik eman ez zaionez, orokorrean nerabezaroak ez du inoiz irudi on bat izan.

Gehien zabaldutako ikuspegiaren arabera, nerabeak haur handiak edo formatzen ari diren helduak izan dira. Trantsizio garai bezala ulertu izan da nerabezaroa, baina nik, nahiago dut transmisioaren garaia bezala ulertu. Izan ere, nerabezaroan, jendarteak nerabeari praktika, sinesmen eta balio sistema oso bat transmititzen dio eta era berean, nerabeak, praktika, sinesmen eta balio horiek ukatu edo bereganatzen ditu gurasoekiko independentzia aldarrikatuz (“Txori izan ginen kaiolatik atera eta askatasuna dastatu genuenean”) eta lagunekiko loturak sortuz (“Lagunekin batera mundua ezagutu, unibertsoaren sekretuak aurkitu, barruko ezinegonak azaleratu. Poesia egin.”).

Hori horrela, garai honetan betebehar psiko-sozial oso garrantzitsu bat gertatzen da: nortasun positibo bat lortzea. Bestela ikusi 2. estrofan zer dioen Aizanek:

Nerabe gara. Ausartak. Poesia gara eta gure esku dago poema honek merezi duen bukaera izatea gu geu baikara lemazain gure bizitzan, itsasontzi hau dagokion portura eramango duten poetak. Eta amaierara iristean, harrotasunez gogoratuko ditugu gainditutako oztopo eta beldurrak, gainditutako antitesiak. Pozez gogoratuko ditugu beti izan ditugun abenturak, izandako metaforak”.

Ikaragarri polita da. NORtasunaren eraikuntzaz dabil, ikasteaz, desikasteaz, jolasteaz, ausartzeaz, kontraesanetan jausteaz, galtzeaz, aurkitzeaz, gustuko duguna eta ez duguna deskubritzeaz. Eta bai, hori guztiori nerabezaroan ematen hasten da, pertsonaren izanaren eraikuntzan berebizikoa den garaian (bizitzako lehen urteetan gertatzen den bezalaxe). Horregatik iruditzen zait ezinbestekoa nerabezaroaren inguruan dugun pentsaera aldatu eta gai diren pertsona bezala aitortzea. Nerabearen arazoetan baino, duten potentzialitatean arreta jartzea, pertsona oso gisa hartzea, jendartearen / auzoaren / herriaren parte aktibo bilakatzea. Jarrera aniztasuna eta nerabeen heterogeneitatea kontutan hartzea, garapen faktore positiboengatik apustu egitea eta estimulu osasuntsuak eskaintzea.

Modu horretara eman ahalko baitiogu nerabeari porturatze osasuntsu bat egin aurretiko bidaian haize ufada interesgarriak.

Leire San Vicente

Kaixo! Leire San Vicente naiz, askorentzako “Apotza”. Gustuko dut gaitzizen hori, beraz, nigana zuzendu behar bazara lasai asko erabili. Baserri inguruan hasia eta hezia izan naiz, maite dut gure ama-lurra. Hezkuntzaren unibertsoak izugarri erakartzen nau eta baita jendartean ematen diren harremanak eta portaerak behatzea eta horietatik ikastea ere. Tratu onen oso zalea naiz. Duela 11 urte Txatxilipurdin hasi nintzen lanean eta elkartean egin dudan ibilbidean 12-17 urte bitarteko nerabeekin eta nerabeentzat egin dut lan. Asko zor diet nerabeei eta baita Txatxilipurdi elkarteari ere (eta elkartea osatzen duten pertsonei, noski), gaur egun naizen hau hein haundi batean haiekin batera eraiki baitut.

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude

loading