Nola hitz egin heriotza bortitzez
Gaur egun gure gizartean heriotza tabua dela denok dugu argi. Argi dugun bezala heriotza bortitzak tabuen tabua direla. Hau da, suizidioagatiko heriotzak,…
Naroa Martinez
Naroa Martínez Suárez naiz, ama, maistra eta psikopedagogoa.
Egunerokotasunak eta bizipen pertsonalek bultzatuta dolu eta galeretan formakuntza ere jaso dut.
Hortik abiatuta, haurrekin heriotzaz nola aritu jorratzen ibiltzen naiz, helduak ahaldundu eta tabua hautsi nahian.
Nire ekarpenek, bide jakin bat markatzea baino, norberak egindakoa kontzientziaz egitea bilatuko dute, ez baitago erantzun bat eta bakarra.
Egunerokotasunak eta bizipen pertsonalek bultzatuta dolu eta galeretan formakuntza ere jaso dut.
Hortik abiatuta, haurrekin heriotzaz nola aritu jorratzen ibiltzen naiz, helduak ahaldundu eta tabua hautsi nahian.
Nire ekarpenek, bide jakin bat markatzea baino, norberak egindakoa kontzientziaz egitea bilatuko dute, ez baitago erantzun bat eta bakarra.
Gehiago irakurri
Suizidioaz hitz egin behar da
Azken asteotan (urteotan ez esateagatik), haur eta nerabeen artean buru-osasuneko arazoak eta suizidio-arriskuaren tasak nabarmen handitu direla entzuten ari gara. Horrek zuzenean eragiten digu gurasooi, eta, bereziki, beldurra pizten du.
Gehiago irakurri
Eta ni hiltzen banaiz?
3 eta 6 urteak bitartean, haur askok egiten duten galdera da “Eta ni hiltzen banaiz, zer?”. Momentu horretan bertan gurasooi barrenak nahasten zaizkigu eta sentimenduak hankaz gora jarri.
Askorentzat, lehen momentua izango da non kontziente izango garen gure seme-alabak hil dakizkigukela. Eta, nola haiek bota dezakete galdera eta hain lasai geratu? Bada, zer erantzungo zenuke zuk?
Gehiago irakurri
Hildakoak familian presente izatearen garrantziaz…
Denok dakigu familia guztietan hildakoak daudela. Beti aipatzen dut zuhaitz genealogikoetan gora eginez, momenturen batean familia guztietan topatuko ditugula hildakoak. Heriok gertutik ukitu ez bagaitu, geure seme-alaben birramona/birraitonenak izango dira topatuko ditugun lehen ausentziak.
Gehiago irakurri
Udako doluak
Dolua heriotzarekin lotzea ohikoa dela badakigu, baina zorionez, ez dira ohikoenak. Gaurkoan, udan ohikoak diren doluez arituko gara, izan ere, helduontzat normalizatutako…
Gehiago irakurri
Komunitatearen garrantziaz
Egoera berriek beldurra ematen digute maiz, naturala da hori. Gainera, beldur amankomun ugari ditugu gizartean eta, ausartuko nintzakete esatera, gurasotasunean seme-alabek sufritzeari eta heriotzari beldurra diegula bereziki. Azken hau izaten da nire hizpide normalean eta gaurkoan ere hala izango da.
Gehiago irakurri
Heriotzari buruzko ipuinak? ez edonola, ez edozeini
Azkenaldian oso modan dago haurrekin edozein gaiaz hitz egin nahi badugu hori lantzen duen ipuina eskuratzea. Beharbada, Txabi Arnalen ikasle izateak kalte (on) handia egin didalako izango da, baina argi daukat ezin diegula geure txikiei (eta ez hain txikiei) edozein material eskaini. Zoritxarrez, gaiak lantzeko ipuinak irakurtzearen jarrera horrekin ondorio negatibo batzuk pairatu ditzakegu.
Gehiago irakurri
Heriotza ez naturalak eta haurrak
Geroz eta barneratuago daukagu haur eta nerabeekin heriotzaz hitz egitea: badakigu egiarekin zuzendu behar garela beraiengana, eufemismo eta metaforak ekidin behar ditugula,…
Gehiago irakurri
Dolua haurrengan
Gaur egun nahiko ezaguna da dolua zer den. Gizarte mailan jendeak argi dauka dolua galera garrantzitsu batean aurrean ematen den egokitzapen prozesu…
Gehiago irakurri
Urte amaiera eta zikloak ixtea
Urte amaiera datorkigu eta horrekin batera ohikoak diren urte berrirako asmo berriak. Bada, oraingoan antzekoa baina beste ikuspegi batetik egiteko proposamenarekin natorkizu….
Gehiago irakurri
Halloween? bai, baina…
Urriak 31 datorkigu eta berarekin batera Halloween delakoaren ospakizuna. Asteak daramazkigu inguruko dendetan, telebistan, ingeles-saioetan… atzerriko ospakizun honen inguruko irudiak zien informazioa…
Gehiago irakurri
Haurrak ez dira hilerrira eraman behar
Ez gara zoratu, ez.Ez gara kontraesanetan sartu, ezta ere.Eta bai: haurrak ez dira hilerrira eraman behar. Zergatik gatoz orain horrekin? Bada, duela…
Gehiago irakurri
Heriotzaren pedagogiaren aldeko kanpaina
Gaurkoan, osoigo.com plataforman abian jarri dugun kanpainiaren berri ematera natorkizue, izan ere, 500 pertsonen babesa behar dugu politikariek geure eskaerak entzuteko. Baina,…
Gehiago irakurri
Ikasturteari amaiera emateaz
Heriotzaz hitz egitera ohituago nagoen arren, dolua ere atenditu behar dela argi daukat eta ikasturte amaiera iristen ari den honetan, guraso zein…
Gehiago irakurri
Liburuak denerako erabiltzeko azken urteotako ohituraz
Azken urteotan denetariko liburuak topatu ditzakegu eta aurkitzen ez baditugu, bila jartzen dugu. Bereziki gai tabuak edo haurrekin hitz egitea zailak suertatzen…
Gehiago irakurri
Ezagutuko ez diren anai arrebak
Haurrak heriotza perinatal eta neonatalean Aitaren eguna delakoa gainean daukagu eta hain agerian ez dagoen aitatasun, gurasotasun eta, bereziki, neba-arrebatasun batez…
Gehiago irakurri
Amaren intxaurrak: Jende askorengan iritsiko den material interesgarria
Duela aste batzuk Pirritx, Porrotx eta Marimototsek aurkeztutako materialadugu “Amaren intxaurrak”. Ipuin ilustratu batek eta berau kontatu eta abestiz lagundutako CDak osatzen…
Gehiago irakurri
Gabonak datoz eta ez gaude denok
Gabonak hurbiltzen dira eta sinesmenak sinesmen familia egunak izan ohidira. Horri, udazkena eta negua nork bere barnera begiratzeko urtaroak izatea batzen zaie.Aurten,…
Gehiago irakurri
Bizitza familian zein eskolan ospatzeko 3 proposamen
Heriotza izaten bada ere nire mintzagai ohikoena, horren helburua bizitza baloratu eta era kontzientean bizitzearena da. Horregatik, eta bereziki itxialdi egoera honetan,…
Gehiago irakurri
Agurrak pandemiagatik itxialdi-garaietan
Egun zailak bizitzen ari gara norbanako, baina bereziki, izaki sozial gisa. Edozein egoera berri eta zail baten aurrean beldurra nagusitzen zaigu. Are…
Gehiago irakurri
Haurrek hildakoak agurtu behar dituzte?
Heriotzak gure atea jotzea inoiz ez zaigu atsegin suertatzen baina tarteka bertaratzen zaigu eta aurre egin behar diogu. Une horiek zailak zaizkigu…
Gehiago irakurri
Nola azaldu haurrei koronabirusa?
Dekalogo argigarria Lasaitasuna mantendu: haurrek segurtasuna behar dute. Bere beharrei, zalantzei, beldurrei eta jakinminei erantzun. Bere ulermen gaitasunera egokitu. Autentikoak izan eta…
Gehiago irakurri
Haurrak eta euren heriotzaren ulermena
Ohikoena dolua heriotzarekin erlazionatzea da eta, oraingoan ere horretan zentratuko garen arren, argi izan behar dugun lehendabiziko gauza zera da, dolua, edozein…
Gehiago irakurri
Haurrekin heriotzaz aritzearen garrantzia
Egungo gizartea arrakasta eta indibidualismoan oinarrituta dagoenez, maiz ez dago hain alaiak ez diren alderdiez hitz egiteko aukerarik. Eta gainera, gai hori…