Quantcast
Guraso.eus

Aitak ere bagara, izan

Geure mendebalde honetan gizonak historiaren pasarte luzeetan dexente bazterrean utzi dugu aitatasuna. Gizarteak esleituriko eta geronek barneraturiko rolek horretara eraman gaituzte, eta horretantxe egon gara geu ere, beste eginkizun batzuetan, aitatasuna hazia eman eta hornitzea besterik ez balitz bezala ia beti.

Gure aita zena ildo horretakoa zen. Inoiz ez zen arduratu bere seme-alabak zaintzeaz. Tailerrean  lan egiten zuen egunero hainbat orduz, astero-astero saria etxeratu eta amari eman -beretzakoa aurretik hartuta, jakina-. Bere lanaldia amaiturik, lagunekin basoerdi batzuk edatera joango zen egunero, eta afaltzeko orduan etorriko zen etxera. Jatorduak ziren aitarekin ematen genituen une bakanak. Oso gutxitan jolasten zen gurekin (oraindik dauzkat gogoan horietako une batzuk), ez zen gurekin hondartzara etortzen. Oporraldian ere, Burgos edo Nafarroako Erribera aldean etxe bat alokatu eta hara joaten ginen bi hilabetez gure ama, arreba eta hirurok, beste senide batzuekin sarritan, baina aita Santurtzin geratuta. Asteburuetan etortzen zen, eta hamabost bat egunetan, bere oporraldian.

Alderantzizkoa eman badezake ere, gizon ona zen gure aita. Guretzako onena gura zuen, eta bizia ere emango zukeen geure alde (izan ere, egunero-egunero bere bizi-apurra eman zuen geu bizi gintezen). Azken finean bere garaiko eta tokiko gizona zen, eta bere garaiko eta giroko gizon gehienen antzerakoa. Jakina, neure lagun gehientsuenen aitak ere holakoxeak ziren, gutxi-asko.

Gizarteak hezi eta berak barneratu zuen erara jokatzen zuen geure aitak; beretzat hori zen
normaltasuna.

Gero eta gizon gehiago umeekin jolasten

 

Orain arteko esperientzia hau nire belaunaldiko jende askorena izan daiteke. Hala ere, zorionez, gizartea aldatzen ibiltzen da beti, eta alor honi dagokienean ere aldatzen dabil, apurka-apurka.  Aldaketa honen erakusgarrietako bat izan daiteke web honetan aitatasunari ataltxo bat eman izana, baina badago bestelako zantzurik: gero eta aita (eta aitita) gehiago ikusten dut beren semealaba txikiekin paseatzen, jolasten, jatekoa ematen, medikuarenera eroaten, hobeto zaintzeko informazioa hartzen… Azken finean, gero eta gizon gehiago hasiak gara ulertzen gu haurren bizitzetan (eta haurrak geureetan) present izatea onuragarria dela geuretzat eta denentzat, nahiz eta askotan emozio desatseginak birpizten zaizkigun.

Abian den aldaketa hau, beharbada oraingoz lausoa dirudiena, ezin liteke uler gizontasuna
bizitzeko moduetan gertatzen ari den aldaketaz
aritu ezean. Aldaketa orokorra da hau, oraindik ere lausoa, baina bizitzaren alor guztietan antzematen hasi dena (ez naiz ausartzen oraindik esatera ‘gauzatzen’), alegia, geure buruaz, gainontzeko jendeaz eta, orobat, munduaz geure ikuskera eta haiekiko harremaneetan. Gero eta gizon gehiago ari gara ohartzen orain arteko gizontasun eredua kaltegarria dela zeharo. Kaltegarria geure ingurukoentzat, eta geuretzat ere bai.

Bene-benetan uste dut gizonezko askok nahi dutela bestela bizi, hots, beren bizitzetan tarte
handiagoa eman gura diotela maitasunari
, jostatzeari, laguntasunari, alaitasunari, hurbiltasunari, zaintzeari (hala beren burua nola besteak), sentitzeari,… hau da, gizatasunari; eta, ondorioz, tarte txikiagoa isolamenduari, etengabeko arrazionalizatzeari, solemnitateari, agintekeriari, lehiakeriari, indarkeriari, emozioei ez-ikusia egiteari, eta abarrekoei. Ziur naiz, gainera, gizon hauek askoz ere gehiago liratekeela ikus balezate, egingarria dela ohiko eredu hertsi eta zapaltzailetik atera eta gizabidezkoago bati atxikitzea.

Guztizko aitak

Honetantxe dago aitatasuna gizakoiaren gako nagusienetako bat, nik uste; ezin gara bestelako aitatasuna gauzatu gizontasun ohiko eredu hegemonikoa gainditu barik; eta aldi berean, aitatasunetik ekarpen handia egin dezakegu sexismorik gabeko eta berdintasunezko gizartea eraikitzeko. Gure seme-alabekiko harreman guztizkoa nahi badugu, guztizko aitak izango bagara, sexismotik datozkigun rolak, jarrerak, pentsaerak kritikoki aztertu eta, maiz, aldatu beharko ditugu, errotik aldatu ere.

Ez da samurra, ez gaitezen engaina. Baina baditugu gure aldekoak ere. Gizon gehiago, aita
gehiago izaten ditugu inguruan, haiekin konpartitzeko bozkarioak, zaputzak, zalantzak, lorpenak, elkarrengandik ikasi, elkarri irakasteko…; emakumezkoak ere baditugu, urte askoan sexismoaren aurkako lan eskerga egin dutenak, eta ekarri ederra ahal digute gure aldaketa honetan. Gatazkak sortuko dira, noski, ezozein prozesu sozial eta pertsonaletan bezala, baina baliabiderik badago egon egoki goberna ditzagun.

Jo dezagun aurrera ba, gizonok! Nire pailazo gogokenek esaten duten lez: sentitu, pentsatu eta ekin!

Argazkiaren iturria

Iñaki Kasares

Iñaki Kasares dut izena. Santurtziko Mamariga auzoan jaio nintzen, Ezkerraldean, 1965 urtean. Sendi misto erdaldun batekoa naiz: aita eta beretarrak bertako baskoak; amaren aldekoak Marokok bere independentzia lortuta handik ihes egindako kolono espainiar bertoratuak dira. Hogei urte nituela lotu nintzaion euskarari. Eskolan euskara apurrak eman zizkiguten garai hartan, baina eskolako gehienak bezala atzera eragiten zidan euskarak ere, eta amak bultzatu ninduen ikastera. Euskaltegian hasita, ordea, “bihotz-hizkuntza” bilakatu zitzaidan hasieratik, eta gero eta gehiago bizitza-hizkuntza ere bai, baita neure burua munduan eta Euskal Herrian kokatzeko ezinbestekoa. Horrexegatik edo, Santurtziko EHEren hazia izan zen “Euskara Helburu Ezkerraldean” taldearen sortzaileetako bat izan nintzen. Gero, AEKn jardun nuen irakasle hamar bat urtez, santurtziar erdaldunak ere “kutsatzearren”. Gizarte-aldaketa eta herrigintza orokorrean faktore garrantzitsuak dira neure bizitzan gazte-gaztetik, eta horiei eskaini eta eskaintzen diet arreta handia. Euskara eta euskal kulturaren aldeko herri mugimenduaz gain, ingurugiro bizigarriaren aldekoan izan dut esku hartze aktiboa eta beste batzuetan inplikazio txikigoa. Arestian aipaturikoez gain, gizonezkoa ere banaiz, eta honek eragin handia izan du neure bitzitzan noski. Sexismoak hainbat eta hainbat ideia, jarrera eta jokaera barnerarazi dizkit bizitzan zehar, gizon orori bezala. Duela hamabi bat urte, gizonentzako laguntza taldeak ezagutzeko aukera izan nuen, eta ordutik maskulinitatea aztertzen eta lantzen nabil gizon taldeetan, gizonen aldaketa indibidual bultzatuz eta gizartean sexismoa akabatu eta berdintasuna eraikitzeko lanean. Gehiena, gizonok geure alderdi emozionala berreskuratzea sustatzea interesatzen zait, uste dudalako geure jarrera eta jokabideen zergatia gizarte sexistak ezarri digun emozio “zikirotzean” datzala. Orain hilabete gutxi sortu den GIZON EKIMENA Berdintasunaren alde eta Sexismoaren aurka bultzatzen nabil, Santurtzin gizon talde bat dinamizatzen dut, eta noizean behin hitzaldiak eta lantegiak egiten ditut maskulinitateari buruz. Azkenik (aurkezpen laburra egin nahi nuen eta autobiografia dirudi honek jada), 2003ko abenduaren 25an, Olentzaroren oparirik zoragarriena baino zoragarriagoa, Joana mundura jalgi zen bere ama Ainhitzeren erraietatik. Guraso naiz, eta aita. Ez dakit oraindino zehatz-mehatz zer esan nahi duen horrek, baina ikasten nabil, esperimentatzen, bizipenak beste aita batzuekin aztertzen,... eta aita izaten saiatzen. Eta bikotekidea. Horretaz arituko naiz hemen (eskerrrak guraso.com eder bezain beharrezko hau egiten duten guztiei, bidenabar), zurekin ere bai, nahi baduzu. Ah! hileroko soldata irabazteko atezain lanak egiten ditut Santurtziko Udal Euskaltegian. Bueno, irakurle, honaino iritsi bazara piskat ezagutzen nauzu honez gero. Espero dut ezagutze hau gero eta handiagoa izango dela denboraren joanean, eta norabide bikoa aukeran.

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude

loading